Οι Μακεδονομάχοι της Αγίας Παρασκευής Κοζάνης και άλλες ιστορίες

Γεώργιος Δ. Μυλωνάς, Οι Μακεδονομάχοι της Αγίας Παρασκευής και άλλες ιστορίες, Κοζάνη 2017

 

Εισαγωγή

Στα απομνημονεύματά του ο στρατηγός Μακρυγιάννης έγραψε μεταξύ των άλλων και τα εξής: «Πατρίς, να μακαρίζεις γενικώς όλους τους Έλληνες, ότι εθυσιάστηκαν διά σένα να σ’ αναστήσουνε, να ξαναειπωθείς μια φορά ελεύθερη πατρίδα, όπου ήσουνα χαμένη και σβησμένη από τον κατάλογο των εθνών. Όλους αυτούς να τους μακαρίζεις». Πράγματι όλους αυτούς που θυσιάστηκαν για την πατρίδα έχουμε χρέος να τους μακαρίζουμε και να τους τιμούμε. Τέτοιοι ήταν και οι Μακεδονομάχοι, που πολλοί δεν λογάριασαν τη ζωή τους για να είναι ελεύθερη η Μακεδονία.

Συνηθίσαμε να αποκαλούμε Μακεδονικό Αγώνα την ένοπλη αντίδραση των Ελλήνων στη βουλγαρική προσπάθεια για επικράτηση στη Μακεδονία κατά το διάστημα από το 1904 ως το 1908. Ουσιαστικά όμως ο ένοπλος αγώνας κατά της βουλγαρικής προπαγάνδας είχε αρχίσει αμέσως μετά το 1870 με την ίδρυση της Βουλγαρικής Εξαρχίας. Από το 1872, την απόσχιση των Βουλγάρων από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, οι Τούρκοι με την ανοχή τους έδωσαν το δικαίωμα στη Βουλγαρική Εξαρχία να επεκταθεί σε αρκετά μεγάλη περιοχή της Μακεδονίας. Βούλγαροι παπάδες και δάσκαλοι τοποθετούνται σε κάθε χωριό και σ’ όλα τα αστικά κέντρα και αρχίζει συστηματικά η διάδοση της βουλγαρικής εθνικής ιδέας.

Στο Μεγάλο Πόλεμο της Ανατολής του 1877-78 μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας, οι Ρώσοι φτάνουν μέχρι τα προάστια της Κωνσταντινούπολης. Οι Τούρκοι υποχρεώνονται να υπογράψουν τη συνθήκη του Αγίου Στεφάνου στις 19 Φεβρουαρίου του 1878, με την οποία δημιουργούνταν η Μεγάλη Βουλγαρία. Τα σύνορά της έφταναν λίγο έξω από την Κοζάνη και το μεγαλύτερο μέρος της Μακεδονίας προσαρτιόταν στη Βουλγαρία. Οι αντιδράσεις τότε των Ελλήνων Μακεδόνων με τα κινήματα και τις τοπικές επαναστάσεις άλλαξαν τα σχέδια των Μεγάλων. Οι Μεγάλες Δυνάμεις αναθεώρησαν τη συνθήκη του Αγίου Στεφάνου στο Συνέδριο του Βερολίνου την 1η Ιουλίου του ίδιου έτους και η Βουλγαρία περιορίστηκε περίπου στα σημερινά της όρια.

Advertisements