Οι Ολυμπιακοί Αγώνες

Γεώργιος Δ. Μυλωνάς, Οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Παρελθόν – Παρόν – Μέλλον: Πρόγραμμα ποετοιμασίας Ολυμπιακών Αγώνων Αθήνας 2004, Εκδόσεις ΖΗΤΗ, Θεσσαλονίκη 2002

 

Εισαγωγή

Μετά από έναν περίπου αιώνα η Πατρίδα μας έχει να αντιμετωπίσει την πρόκληση ενός νέου οράματος. Η Ελλάδα έχει τη μεγάλη τιμή αλλά και το καθήκον να οργανώσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Είχαμε μάθει να ζούμε από το ένδοξο απόθεμα του παρελθόντος. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες μας προσφέρουν μια σπάνια ευκαιρία να δημιουργήσουμε μια νέα κατάσταση για την αναβίωση του αρχαίου ιδανικού και ένα νέο απόθεμα για τις επόμενες γενιές.

Πράγματι, όταν στα 1896 έγιναν στο Παναθηναϊκό Στάδιο της Αθήνας οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες της εποχής, οι φίλαθλοι σ’ όλη τη γη πανηγύρισαν την αναβίωση του αρχαίου ιδανικού. Έπειτα από διακοπή, που κράτησε κάπου χίλια πεντακόσια χρόνια, η ευγενής και αφιλόκερδη άμιλλα, η νίκη για τον κότινο, ξανάπαιρνε στο σύγχρονο κόσμο μας τη θέση που της έπρεπε. Διαλεχτοί νέοι, από όλες τις χώρες, θα ξαναζωντάνευαν το «αρχαίο αθάνατο πνεύμα, τον αγνό πατέρα του μεγάλου, του ωραίου και τ’ αληθινού» καθώς βροντοφώναξε ο Κωστής Παλαμάς.

Στην πραγματικότητα όμως, πόσο ίδιο ήταν αυτό το «πνεύμα» των καιρών μας με τον αρχαίο πρόγονό του;

Μια αναδρομή στο παρελθόν θα σταθεί χρήσιμη και απαραίτητη για να γνωρίσουμε καλύτερα τους αρχαίους Ολυμπιακούς αγώνες και να οριοθετήσουμε τις βασικές αξίες που πηγάζουν από αυτούς. Έτσι στο πρώτο μέρος θα δούμε κάτω από ποιές συνθήκες δημιουργήθηκαν και πώς εξελίχθηκαν. Πού, πώς, πότε γίνονταν και ποιό ήταν το βαθύτερο πνευματικό τους περιεχόμενο. Πού απέβλεπαν και ποιά ήταν τα «γέρα», τα βραβεία και τα οφέλη των νικητών. Πώς κατάντησαν οι Αγώνες στη Ρωμαϊκή εποχή και όλα τα νεότερα στοιχεία για τους Αγώνες στο Βυζάντιο.

Στο δεύτερο μέρος θα περάσουμε στην αναβίωση των σύγχρονων Ολυμπιάδων. Θα δούμε τον αγώνα των διοργανωτών τους για την πιστή εφαρμογή του αρχαίου Ολυμπιακού πνεύματος. Και σύμφωνα πάντα με τις στερεότυπες διακηρύξεις τη μακροπρόθεσμη προσπάθειά τους για πιο υψηλούς σκοπούς. Στην προσέγγιση των ανθρώπων μεταξύ τους και στην αληθινή συναδέλφωση λαών και εθνών, πλουσίων και φτωχών. Θα δούμε ακόμη τη διεξαγωγή των πρώτων σύγχρονων Ολυμπιάδων, που έγιναν στην Αθήνα και όλα τα προβλήματα που ανέκυψαν. Μετά θα περάσουμε σ’ ένα άλλο κεφάλαιο που έχει σχέση με τις Διεθνείς Ολυμπιακές Επιτροπές, τη Διεθνή Ολυμπιακή Ακαδημία, τα έπαθλα της Δ.Ο.Ε., τους Αγώνες, το Ολυμπιακό Χωριό και τις διάφορες Τελετές που γίνονται κατά τη διεξαγωγή των Αγώνων.

Στο αμέσως επόμενο κεφάλαιο θα αναφερθούν όλες οι σύγχρονες Ολυμπιάδες σε πολύ γενικές γραμμές. Πού και πότε έγιναν, πόσες χώρες, πόσοι αθλητές και αθλήτριες πήραν μέρος. Τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν, πώς αντιμετωπίστηκαν και τι λύσεις δόθηκαν. Στη συνέχεια θα δούμε τη συμμετοχή της Ελλάδας στους Αγώνες, τους Έλληνες Ολυμπιονίκες και πως χάθηκε το όνειρο του 1996.

Στο τρίτο μέρος εκθέτονται όλα τα προβλήματα που συνεχώς δημιουργούνται κατά την προετοιμασία και ταλανίζουν τις διοργανώτριες χώρες, αλλά και την διεξαγωγή των Αγώνων. Γίνεται ένας έντονος προβληματισμός για όλα αυτά τα ζητήματα από την πολιτική και οικονομική εκμετάλλευση των Αγώνων. Για το αν σηκώνει η τόσο σκληρή και ανελέητα ρεαλιστική εποχή μας ιδανικά τόσο εύθραυστα και αφιλοκερδή. Και αν το αρχαίο πνεύμα μπορεί ακόμα να επιβιώνει. Στο τέλος περιγράφεται η ελληνική πρόταση που έγινε από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κων. Καραμανλή κατά το 1976, όταν οι Αγώνες κινδύνευαν να μαραζωθούν, για να διεξάγονται μόνιμα στην Αρχαία Ολυμπία, εκεί όπου θάλλει ακόμη η αγριελιά του Ηρακλή και οι αρχαίες πέτρες κρατούν ακόμη τον απόηχο του θριάμβου του Διαγόρα.

Στο τέταρτο μέρος του βιβλίου συμπεριλάβαμε όλες τις εισηγήσεις των ειδικών επιστημόνων που έγιναν στο σεμινάριο των καθηγητών Φυσικής Αγωγής στην Αθήνα, ύστερα από απόφαση του Υπουργού Παιδείας να διδαχθεί το μάθημα της Ολυμπιακής και Αθλητικής Παιδείας από μια ώρα την εβδομάδα σε κάθε τάξη στα σχολεία της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Οι εισηγήσεις είναι εμπεριστατωμένες σε όλα τα καυτά θέματα των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, όπως οι Αξίες που πηγάζουν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες, οι Ολυμπιακοί Αγώνες και ο Πολιτισμός, ο Εθελοντισμός και η Ολυμπιακή διάσταση. Η Επιθετικότητα και η βία στον Αθλητισμό, το Κλίμα παρακίνησης και τα Ολυμπιακά Ιδεώδη, τα Προγράμματα της Ολυμπιακής Παιδείας, οι Δραστηριότητες, οι Παραολυμπιακοί Αγώνες και πολλά άλλα.

Στο μέρος αυτό αναπτύσσονται όλα τα θέματα που έχουν σχέση με την Ολυμπιακή και Αθλητική Παιδεία. Το βάρος αυτό βασικά πέφτει στους ώμους των καθηγητών Φυσικής Αγωγής στα σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Όχι, όμως, μόνο σ’ αυτούς, αλλά σ’ όλους τους Εκπαιδευτικούς, οι οποίοι μέσα από τα μαθήματα τους θα διδάξουν την κοινωνική αγωγή με στόχο να διαπλάσουν κατάλληλα όλους τους νεοέλληνες, αθλητές, θεατές, φιλάθλους, παράγοντες, εθελοντές να υποδεχτούν τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Έτσι μόνο θα μπορούμε να μιλάμε για μια νέα αναβίωση του Ολυμπιακού πνεύματος και να αφήσουμε ένα νέο απόθεμα για τις επόμενες γενιές. Είναι χρέος μας και καθήκον να αποδείξουμε στους λαούς όλης της γης ότι μόνο εδώ, απ’ όπου ξεκίνησε ο ιερός θεσμός, μπορεί να επιβιώνει χωρίς κινδύνους και οποιεσδήποτε άλλες εκμεταλλεύσεις.